Varikosel Ne Tarafta Olur?
Varikosel çoğunlukla sol testiste görülür. Ancak sağ tarafta veya her iki testiste birden de ortaya çıkabilir. Testis çevresinde damarların belirginleşmesi, ağırlık hissi ya da uzun süre ayakta kalınca artan ağrı yaşıyorsanız sorunun hangi tarafta olduğunu bilmek tek başına yeterli değildir. Çünkü testisteki her şişlik varikosel olmadığı gibi, özellikle yeni başlayan sağ taraflı şişliklerin ayrıntılı değerlendirilmesi gerekebilir. Doğru tanı; üroloji muayenesi ve gerekli durumlarda renkli Doppler ultrason ile konulur.
Varikosel Nedir?
Varikosel, testislerden gelen oksijeni azalmış kanı taşıyan toplardamarların genişlemesi ve kıvrımlı hâle gelmesidir. Bacaklardaki varislere benzeyen bu durum, testisin çevresindeki toplardamar ağında meydana gelir.
Damar kapakçıklarının kanı yeterince yukarı taşıyamaması sonucunda kan testis çevresindeki damarlarda birikebilir. Varikosel her zaman belirti vermeyebilir; bazı erkeklerde tesadüfen, bazılarında ise ağrı veya çocuk sahibi olamama araştırılırken saptanabilir.
Varikosel Sağda Mı Solda Mı Olur?
Varikosel en sık sol tarafta gelişir. Sağ tarafta tek başına görülmesi daha nadirdir. Bunun temel nedeni, sol testis toplardamarının karın içindeki ana damarlara bağlanma biçiminin sağ taraftan farklı olmasıdır. Sol taraftaki anatomik yapı, kanın geri dönmesini zorlaştırarak damarlarda basınç artışına yol açabilir.
Hastalık şu şekillerde görülebilir:
- Yalnızca sol testiste varikosel
- Sol tarafta daha belirgin olmak üzere iki taraflı varikosel
- Yalnızca sağ testiste varikosel
- Muayenede fark edilmeyen ancak ultrasonda görülen hafif varikosel
Varikoselin bulunduğu taraf kadar derecesi, testis hacmi ve sperm değerleri üzerindeki etkisi de önemlidir.
Sağ Tarafta Varikosel Tehlikeli Midir?
Sağ tarafta varikosel görülmesi her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez. Ancak yalnızca sağda bulunan, aniden ortaya çıkan, hızla büyüyen veya kişi uzandığında küçülmeyen varikoselde karın ve böbrek bölgesindeki damar yapılarının değerlendirilmesi gerekebilir. Nadir durumlarda karın içinde toplardamar akımını etkileyen başka bir problem de olabilir.
Bu özelliklerden biri varsa paniğe kapılmadan fakat muayeneyi de ertelemeden üroloji uzmanına başvurulmalıdır.
Varikosel Belirtileri Nelerdir?
- Sol testiste veya kasıkta künt ağrı
- Testis torbasında ağırlık ve çekilme hissi
- Ayakta durunca belirginleşen kıvrımlı damarlar
- Testisler arasında boyut farkı
- Günün ilerleyen saatlerinde artan rahatsızlık
- Sperm sayısı veya hareketinde azalma
- Çocuk sahibi olmakta güçlük
Varikosel ağrısı çoğunlukla uzanmakla hafifler. Aniden başlayan şiddetli testis ağrısı ise testis torsiyonu gibi acil durumlara bağlı olabileceğinden vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Varikosel Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Tanı genellikle ayakta yapılan üroloji muayenesiyle konulur. Doktor, testis çevresindeki damarları dinlenme sırasında ve ıkınmayı sağlayan Valsalva manevrasıyla kontrol edebilir.
Muayenenin yeterli olmadığı, testisler arasında boyut farkı bulunduğu veya başka bir hastalıktan şüphelenildiği durumlarda renkli Doppler ultrason kullanılabilir. Çocuk sahibi olma problemi yaşayan erişkinlerde semen analizi, gerekli durumlarda hormon testleri de değerlendirmeye eklenebilir.
Ultrasonda damar genişlemesi görülmesi tek başına ameliyat kararı verilmesi için yeterli değildir. Bulguların muayene, şikâyetler ve sperm değerleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Sol Varikosel Kısırlık Yapar Mı?
Varikosel, testis çevresindeki sıcaklığı ve kan dolaşımını etkileyerek bazı erkeklerde sperm üretiminin bozulmasına yol açabilir. Sperm sayısı, hareketliliği veya yapısı olumsuz etkilenebilir. Bununla birlikte varikoseli bulunan her erkekte kısırlık gelişmez.
Gebelik elde edilemeyen çiftlerde değerlendirme yalnızca erkeğe veya kadına odaklanmamalıdır. Her iki eşin de birlikte incelenmesi ve tedavi kararının çiftin üreme planına göre verilmesi önemlidir.
Varikosel Tedavisi Ne Zaman Gerekir?
Belirti vermeyen, testis gelişimini etkilemeyen ve sperm değerlerinde bozulmaya yol açmayan varikosel takip edilebilir. Her varikosel için ameliyat gerekmez.
Geçmeyen ağrı, testiste küçülme, ergenlerde testis gelişiminin geri kalması veya çocuk sahibi olamayan erkeklerde bozuk sperm değerleri bulunması durumunda tedavi değerlendirilebilir. En sık uygulanan cerrahi yöntemlerden biri mikrocerrahi varikoselektomidir. Uygun vakalarda damarların içeriden kapatıldığı embolizasyon yöntemi de bir seçenek olabilir.
Varikosel İçin Hangi Doktora Gidilir?
Varikosel için üroloji doktoruna gidilmelidir. Op. Dr. Ömür Çerçi tarafından yapılacak değerlendirmede varikoselin tarafı, derecesi ve testis üzerindeki etkisi belirlenerek takip veya tedavi seçenekleri kişiye özel planlanabilir.
Sonuç
Varikosel genellikle sol tarafta görülür. Ancak sağda veya iki taraflı varikosel de görülebilir. Varikoselin yalnızca hangi testiste bulunduğuna bakmak yerine ağrı, testis hacmi, sperm sonuçları ve kişinin çocuk sahibi olma planı birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle ani başlayan sağ taraflı şişliklerde veya şiddetli testis ağrısında muayene geciktirilmemelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Varikosel İki Testiste Birden Olur Mu?
Evet. Varikosel iki taraflı gelişebilir. Çoğu iki taraflı vakada sol taraftaki damar genişlemesi daha belirgin olabilir.
Varikosel Spor Yapmaya Engel Midir?
Hafif ve şikâyet oluşturmayan varikosel genellikle spora tamamen engel değildir. Ağır kaldırma veya yoğun egzersiz ağrıyı artırıyorsa aktivite programı doktorla görüşülmelidir.
Varikosel Cinsel Hayatı Etkiler Mi?
Varikosel çoğunlukla sertleşme veya cinsel istek üzerinde doğrudan bir sorun oluşturmaz. Ağrı, kaygı veya hormonal bir problem varsa cinsel yaşam dolaylı olarak etkilenebilir.
Varikosel İçin Dar İç Çamaşırı Kullanılır Mı?
Testisi destekleyen ancak aşırı sıkmayan iç çamaşırları bazı kişilerde hareket sırasında oluşan rahatsızlığı azaltabilir. Bu yöntem varikoseli tedavi etmez.
Varikosel Ameliyattan Sonra Tekrarlar Mı?
Varikosel tedavi sonrasında nadiren tekrarlayabilir. Tekrarlama ihtimali uygulanan yönteme, damar yapısına ve cerrahi tekniğe göre değişebilir.
Varikosel Sperm Değerlerini Her Zaman Bozar Mı?
Hayır. Varikoseli bulunan birçok erkeğin sperm değerleri normal olabilir. Etkilenme olup olmadığını anlamak için uygun koşullarda semen analizi yapılması gerekir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı olup tanı ve tedavi için değildir. Tanı ve tedavi için uzman hekime başvurunuz.